«Βλέποντας και κάνοντας»: Γιατί η έλλειψη στρατηγικής καταστρέφει εταιρείες και καριέρες

Αυτό συμβαίνει γιατί δεν υπάρχει ένα σαφές πλάνο ανάπτυξης αποτυπωμένο στο χαρτί.

• Πού θέλει να βρίσκεται η επιχείρηση σε 2, 3 ή 5 χρόνια;

• Τι οργανόγραμμα απαιτείται για να στηρίξει αυτό το μέγεθος;

• Πώς θα «σπάσουν» αυτοί οι μεγάλοι, μακροπρόθεσμοι στόχοι σε μικρότερα, καθημερινά βήματα;

Προσοχή: Κανείς δεν λέει ότι ένα business plan πρέπει να είναι γραμμένο σε πέτρα. Οι αναπροσαρμογές είναι απαραίτητες. Η αγορά αλλάζει, η τεχνολογία τρέχει, οι συνθήκες μεταβάλλονται. Υπάρχει όμως τεράστια διαφορά ανάμεσα στην ευελιξία (agility) και στην έλλειψη κατεύθυνσης. Αν αλλάζεις απόφαση κάθε μέρα, δεν προσαρμόζεσαι· απλώς κυνηγάς την ουρά σου.

Συχνά το πρόβλημα αυτό γίνεται πιο βαθύ. Περνάει στην κουλτούρα της επιχείρησης. Οι υπάλληλοι που έχουν μάθει να εργάζονται με πρόγραμμα αποχωρούν ενώ η εταιρεία αδυνατεί να προσελκύσει ανθρώπους που ζητούν όραμα και σχέδιο. Οι συνεχείς αλλαγές αποφάσεων και κατεύθυνσης είναι ένας σημαντικός παράγοντας αστάθειας και ανασφάλειας για τους εργαζόμενους, ειδικά όταν μιλάμε για εξειδικευμένο προσωπικό με στόχους και επιδίωξη καριέρας. Αν το καράβι αλλάζει συνεχώς ρότα, πιθανόν να επιλέξουν κάποιο άλλο.

Εργαζόμενοι: Η παγίδα των δύο άκρων

Το ίδιο ακριβώς φαινόμενο παρατηρείται και στην πλευρά των εργαζομένων. Η έλλειψη στρατηγικής στην καριέρα οδηγεί συνήθως σε δύο επικίνδυνα άκρα:

1. Ο ευκαιριακός Job-Hopper: Άνθρωποι που αλλάζουν δουλειά κάθε λίγους μήνες με μόνο κριτήριο ένα ελαφρώς καλύτερο μεροκάματο ή μια παροδική ευκολία. Χωρίς πλάνο, χάνουν γρήγορα την αξιοπιστία τους στην αγορά. Κανένας σοβαρός εργοδότης δεν επενδύει σε ένα βιογραφικό που δείχνει ότι ο υποψήφιος «δεν ριζώνει» πουθενά.

2. Ο βολεμένος στάσιμος: Το άλλο άκρο. Εργαζόμενοι που μένουν στην ίδια θέση για 10-15 χρόνια, κάνοντας ακριβώς τα ίδια πράγματα, χωρίς να μαθαίνουν τίποτα νέο. Μέχρι που η θέση τους καταργείται από την τεχνολογία ή την αγορά και συνειδητοποιούν ότι τα skills τους έχουν μείνει στο παρελθόν.

Η κουλτούρα της εξαίρεσης

Ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός μάλλον δεν είναι βαθιά ριζωμένος στην κουλτούρα της χώρας μας. Μας αρέσει ο αυτοσχεδιασμός της τελευταίας στιγμής. Όμως, οι εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα είναι που κάνουν τη διαφορά.

Αν κοιτάξεις γύρω σου τις εταιρείες που θαυμάζεις, τους επιχειρηματίες που πέτυχαν και τους επαγγελματίες που έφτασαν στην κορυφή, θα δεις ότι δεν βασίστηκαν στην τύχη. Είχαν πλάνο. Ήξεραν πού πάνε, είχαν προβλέψει τα εμπόδια και είχαν σχεδιάσει την επόμενη κίνησή τους πριν καν χρειαστεί να την κάνουν.