
(Μέρος 2ο: Το Χάσμα του Ownership και των Ωρών Εργασίας)
Στο προηγούμενο άρθρο μας αναλύσαμε το σύνδρομο του «Ελβετικού Σουγιά» και την παγίδα των υπερβολικών καθηκόντων. Σήμερα, περνάμε στο δεύτερο μεγάλο σημείο τριβής στην ελληνική αγορά εργασίας: την απαίτηση για ownership —δηλαδή το να νιώθει ο εργαζόμενος τη δουλειά σαν δική του— και πώς αυτό συνδέεται με τις ώρες εργασίας.
Πολλοί επιχειρηματίες παραπονιούνται: «Οι σημερινοί εργαζόμενοι κοιτάνε το ρολόι, δεν έχουν πάθος, δεν κάθονται μια ώρα παραπάνω να στηρίξουν την εταιρεία».
Από την άλλη, οι εργαζόμενοι νιώθουν ότι οι εργοδότες απαιτούν πλήρη αφοσίωση, προσφέροντας όμως τη μίνιμουμ ανταμοιβή. Πού κρύβεται η αλήθεια;
Υπάρχει μια μικρή κατηγορία ανθρώπων που έχουν το ownership στο DNA τους. Όπου κι αν εργαστούν, θα δώσουν το 110% γιατί έτσι λειτουργούν ως προσωπικότητες. Η μεγάλη πλειοψηφία όμως δεν γεννιέται με αυτό· το αναπτύσσει.
Για να «πονέσει» ένας εργαζόμενος την εταιρεία σου, πρέπει πρώτα να ταυτιστεί με τρία πράγματα:
Το όραμα της επιχείρησης (πού πάμε;).
Τους ανθρώπους της (με ποιους παλεύω;).
Το κοινό όφελος (αν κερδίσει η εταιρεία, τι κερδίζω εγώ;).
Αν αυτά τα τρία δεν είναι ξεκάθαρα, το ownership απλώς δεν θα έρθει ποτέ οργανικά.
Ας δούμε δύο διαφορετικούς κόσμους. Αν η εταιρεία σου παράγει καινοτόμα φάρμακα, είναι σχετικά εύκολο να βρεις έναν παθιασμένο γενετιστή που θα κλειστεί σε ένα εργαστήριο για 12 ώρες την ημέρα. Το καύσιμό του δεν είναι μόνο ο μισθός· είναι η ελπίδα ότι μπορεί να ανακαλύψει τη θεραπεία για μια ασθένεια. Έχει έναν ανώτερο σκοπό.
Όταν όμως διοικείς μια μικρομεσαία επιχείρηση (ΜμΕ) —για παράδειγμα μια εμπορική εταιρεία, ένα λογιστήριο ή ένα κατάστημα λιανικής— πώς περιμένεις ο εργαζόμενός σου να δουλεύει δώδεκα ώρες την ημέρα, κάθε μέρα;
Η αλήθεια που πονάει: Ο μισθός μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα (π.χ. για να βγει ένα δύσκολο project), αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει το καύσιμο για μόνιμη, καθημερινή εξουθένωση. Η υπερεργασία χωρίς βαθύτερο νόημα οδηγεί μαθηματικά στο burnout.
Οι εργαζόμενοι που κάνουν αίτηση για να δουλέψουν στην Tesla ή τη SpaceX γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι θα κληθούν να δουλέψουν εξαντλητικές υπερωρίες. Ο Elon Musk το έχει ξεκαθαρίσει. Γιατί όμως σχηματίζονται ουρές από κορυφαία ταλέντα που θέλουν να μπουν σε αυτό το περιβάλλον;
Επειδή αγοράζουν ένα τεράστιο, σχεδόν ιστορικό όραμα: «Βοηθάω την ανθρωπότητα να πάει στον Άρη» ή «Αλλάζω το μέλλον της ενέργειας στον πλανήτη».
Ως επιχειρηματίας, οφείλεις να κάνεις μια ειλικρινή ερώτηση στον εαυτό σου: Νιώθεις ότι δίνεις το ίδιο επίπεδο οράματος και έμπνευσης στην επιχείρησή σου; Αν το όραμα της εταιρείας σου εξαντλείται στο «να αυξήσουμε το profit margin του ιδιοκτήτη κατά 15% φέτος», δεν μπορείς να απαιτείς θυσίες επιπέδου Tesla από τους ανθρώπους σου. Θέλεις πραγματικά εργαζόμενους που να έχουν ownership της θέσης; Ή μήπως έτσι προσπαθείς να καλύψεις την έλλειψη προσωπικού στην εταιρεία; Μήπως τελικά χρειάζεσαι δύο άτομα και το ownership της θέσης αποτελεί απλά μια δικαιολογία προς τον υπάλληλο ή προς τον εαυτό σου;
Αν θέλεις ανθρώπους που δεν κοιτάνε απλώς το ρολόι, πρέπει να αλλάξεις τους όρους του παιχνιδιού:
Ξεκάθαροι Στόχοι αντί για Ωράρια: Αξιολόγησε τον υπάλληλο με βάση το αποτέλεσμα που φέρνει και όχι με βάση το πόσες ώρες κάθεται στην καρέκλα.
Δίκαιη Ανταμοιβή της Υπερπροσπάθειας: Αν χρειαστεί να γίνει η υπέρβαση, το bonus ή η αναγνώριση πρέπει να είναι άμεση και χειροπιαστή.
Δημιούργησε Σκοπό: Εξήγησε στην ομάδα σου γιατί κάνουμε αυτό που κάνουμε και πώς η δική τους συμβολή επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα.
Το ownership δεν είναι μια υποχρέωση που υπογράφεται στο συμβόλαιο εργασίας. Είναι το αποτέλεσμα του σεβασμού, της έμπνευσης και της δίκαιης ανταμοιβής.
Σταμάτα να ψάχνεις για «φαντάσματα». Σχεδίασε θέσεις εργασίας για πραγματικούς ανθρώπους.
Έλα σε επαφή μαζί μας, για να εξετάσουμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε την κατάλληλη στελέχωση της εταιρεία σου.